Scoileanna

Eolas do Scoláirí agus do Mhúinteoirí Dara Leibhéal

An Triail

3. Cearnóg An Triail

Leagan den dráma le Máiréad Ní Ghráda dírithe go speisialta ar dhaltaí na hArdteiste.

Níos Mó

Eolas Oideachasúil do Dhaltaí Ardteiste

Aistí faoi théamaí “An Triail” le Máiréad Ní Ghráda.

Comparáidí idir an saol i 1964 agus an 21ú haois

Tá an dráma ‘An Triail’ suite sa bhliain 1964. Seo a leanas roinnt comparáidí idir an saol in Éirinn i 1964 agus sa 21ú haois:

  • Ráta torthúlachta: 4.01 in 1964 i gcomparáid le 2.01 in 2012.
  • Líon na mbreitheanna taobh amuigh den phósadh: 30% in 2012.
  • As na mná a bhí ag obair i 1964 bhí níos lú ná 10% pósta, i gcomparáid le níos mó ná 60% sa lá atá inniu ann. Bhí ar mhná a bhí ag obair don stát sna seascaidí éirí as a bpoist nuair a phós siad.
  • Bhí dhá oiread fear ná mná ina gconaí faoin tuath in Éirinn in 1964 de bharr na himirce
  • Sa bhliain 1990, gearradh pionós £500 ar an Virgin Megastore, Baile Átha Cliath toisc gur dhíol siad coiscíní.
  • Sa bhliain 1999, chaith rialtas na hÉireann £500,000 ar fheachtas margaíochta coiscíní.

Ról na mBan sa Dráma

Ról na mBan sa dráma ‘An Triail’  –  sa dráma ‘An Triail’.

An carachtar Máire Ní Chathasaigh – ‘Nóinín i measc na neantóg’

Níl aon dabht ach go bhfuil difríocht mhór idir an léiriú den dráma conspóideach ‘An Triail’ le Máiréad Ní Ghráda bhí ar stáitse an Damer i 1964 agus an léiriú atá ar siúl ag Fíbín faoi láthair. Baineann Fíbín úsáid as maisc, puipéid agus comédie dell’Arte le saol Mháire Ní Chathasaigh, máthair shingil, a léiriú.

Tá athrú ollmhór tagtha ar thimpeallacht shóisialta agus chultúrtha na hÉireann ó 1964 agus déanann an compántas drámaíochta Fíbín léamh comhaimseartha ar an scéal dá réir sin. Cuirtear cruachás Mháire i gcomhthéacs shochaí an lae inniu agus in áit ceacht a mhúineadh don lucht féachana déantar iad a spreagadh le léiriú úr tuisceanach. Seo roinnt eolais i dtaobh shaol na mban sa tréimhse a cuireadh ‘An Triail’ ar stáitse den chéad uair.

  • Sna 50í agus sna 60í in Éirinn bhí an eaglais Chaitliceach i mbarr a cumhachta agus tionchar aici ar gach gné de shaol an duine.
  • Ní hamháin go raibh córas docht daingean ann maidir le dul ar Aifreann gach Domhnach agus ar fhaoistin go minic, bhí nós ag na sagairt daoine a cháineadh go poiblí ón bpuilpid nuair nach bhfacthas dóibh go raibh na dualgais Chaitliceacha á gcomhlíonadh acu. Is iomaí ceantar ar fud na tíre ina raibh ócáidí sóisialta ar nós céilithe agus damhsaí eagraithe ag na sagairt chun súil ghéar a choinneáil ar na mná óga agus ar na fir óga a bhí i láthair.
  • Bhí an Stát agus an Eaglais ag obair as lámh a chéile chun idé-eolaíocht mhorálta Chaitliceach a chur chun cinn sa tír seo. Dá dheasca sin bhí roghanna sách cúng ag an aos óg, mná óga go háirithe.
  • Bhí an ról a bhí leagtha síos do mhná teoranta go maith, d’fhéadfá a bheith i do bhean phósta agus i do mháthair nó dul sna mná rialta.  Chuaigh go leor ar imirce le cur fúthu i Sasana nó i Stáit Aontaithe Mheiricéa chun saoirse a bhaint amach dóibh féin.
  • Is léir mar sin gur peaca marfach amach is amach a bhí ann cailín a bheith torrach gan a bheith pósta. Bhí an mháthair in ainm a bheith sa bhaile lena clann agus a bheith ina heiseamláir ó thaobh an chreidimh dá clann agus dá fear céile.
  • Bhí an fear ina ainm a bheith i gceannas ar chúrsaí agus an bhean taobh thiar de ag freastal air sa bhaile agus sa chlochar. Chuir an mháthair shingil an fhís seo as riocht.
  • Tharla réabhlóid shóisialta sa tír seo go gairid i ndiaidh léiriú an dráma ‘An Triail’. Cé gur mhair na ‘Magdalene Laundries’ chomh fada leis na hochtóidí tháinig athrú ar an dearcadh i leith gnéis agus bhí níos mó neamhspleáchais ag mná mar gheall ar an obair a rinne lucht na gCeart Sibhialta agus Gluaiseacht na mBan sa tír seo.

Tionchar Bertolt Brecht ar Mháiréad Ní Ghráda

Ba í Máiréad Ní Ghráda a scríobh an dráma ‘An Triail’ . Bhí Máiréad faoi thionchar an scríbhneora Bertolt Brecht. Scríobh sí ‘An Triail’ i stíl Brecht. Léiríonn an t-eolas seo a leanas an fáth go raibh Máiréad Ní Ghráda chomh tógtha le stíl Brecht:

Mairead Ní GhrádaBertolt Brecht

  • Ba dhuine de na scríbhneoirí agus na teoiricí is tábhachtaí i stair dhrámaíocht an domhain é Bertolt Brecht.
  • Ba Ghearmánach é a mhair ó 1898 go 1956.
  • Ba shóisialaí é agus chreid sé go mba chóir do chúrsaí drámaíochta a bheith réabhlóideach agus go gcothófaí díospóireacht.
  • D’fhorbair sé amharclannaíocht ‘eipiciúil’ a chuir béim ar na ceachtanna a bhí le foghlaim ón drámaíocht.
  • Spreag Brecht an lucht féachana chun dianmhachnamh a dhéanamh ar an ábhar le linn an dráma.
  • Chruthaigh sé ‘Verfremsdungeffekt’, nó teicníc an coimhthithe. I ngnáthdhrámaí déanann na haisteoirí comhbhá a mhúscailt sa lucht féachana. Sa teicníc seo níl tábhacht curtha ar na carachtair. Tugtar tús áite d’ábhar na díospóireachta atá cruthaithe sa dráma.
  • De dheasca seo, bhain Brecht úsáid as steiréitíopa chun scéal morálta a insint.
  • Bhí tionchar ag na seónna beo ‘Cabaret’ a bhí go mór i réim i mBeirlín sna fichidí ar Brecht.
  • Bheartaigh sé ar amhránaíocht agus damhsa a úsáid ina chuid drámaí.
  • Bhí na drámaí a scríobh Brecht leagtha amach le go leor radhairc ghearra agus le neart carachtar.
  • Phléigh sé a lán ceisteanna sóisialta reatha ina chuid drámaí i gcónaí.
  • Tabharfar faoi deara sa dráma ‘An Triail’ go bhfuil an t-údar Máiréad Ní Ghráda dílis d’idé-eolaíocht Brecht. Déanann Fíbín forbairt air seo, trí úsáid a bhaint as maisc, Comedia dell’Arte, puipéadóireacht agus meáin ildánacha, sa léiriúchán nua.

Leagan Fíbín den Dráma

Seo a leanas eolas cabhrach do dhaltaí a bheidh ag freastal ar an dráma “An Triail” le Máiréad Ní Ghráda.

Is dúshlán mór é ‘An Triail’ a chur stáitse mar gheall ar an stíl inár scríobhadh é. Bhí tionchar mór ag an drámadóir cáiliúil, Bertolt Brecht, ar an scríbhneoir, Mairéad Ní Ghráda. Tá go leor radharc agus carachtar sa dráma agus téann an ghníomhaíocht ó shuíomh amháin go suíomh eile an t-am ar fad. Dá bhrí sin, d’athraigh an stiúrthóir atá ag obair le Fíbín, Brendan Murray, ord reatha na radharc agus ghearr sé amach an radharc faoistine uilig. Shíl sé nach raibh sé riachtanach agus go moillíonn sé an ghníomhaíocht sa dráma. Chomh maith leis sin, ghearr sé amach codanna den script i radhairc éagsúla eile, aon rud a shíl sé nár chuidigh le scéal an dráma a ghluaiseacht chun cinn.

Toisc go bhfuil an méid sin carachtar in ‘A Triail’, agus nach bhfuil ach ceathrar aisteoirí sa chliar, tá ceithre nó cúig ról ag gach aisteoir, seachas an príomhaisteoir a ghlacann an príomhról, Máire. Baineann Fíbín leas as puipéid chomh maith chun na mioncharachtair a léirmhíniú.

Tugann sé seo éagsúlacht shuimiúil don léiriúchán agus de bhrí go bhfuil an scéal chomh trom agus brónach, glacann na haisteoirí gach deis sa dráma chun greann an scéil a léiriú. Oibríonn Fíbín sa stíl Commedia dell’Arte, le maisc agus gluaiseachtaí greannmhara, chun faoiseamh a thabhairt don lucht féachana ón bpríomhscéal sa dráma, atá fíorthrom agus casta.

Le linn aon chleachtaidh drámaíochta, ní mór don stiúrthóir cinneadh a dhéanamh, in éineacht leis na haisteoirí maidir le stíl agus cur chuige an léiriúcháin. Bheadh sé róchostasach aisteoirí a úsáid i ngach aon ról i ndráma mar seo.

D’infheistigh Fíbín i scáileán speisialta a tháinig ó Albain chun puipéadóireacht scátha a chur i bhfeidhm le linn ‘An Triail’ chomh maith.

Tugann sé gné phictiúrlainne don léiriúchán, atá difriúil agus siamsúil. Is í Máire an t-aon charachtar amháin a léirmhínítear i stíl aisteoireachta nádúrtha, agus í ag bualadh le carachtair steiréitipiciúla.

Mar gheall air sin, is amhlaidh go bhfuil an íomhá go hiomlán cosúil le brionglóid uafásach.

Tá meascán d’íomhánna ildisciplíneacha sa seó, agus is cinnte go mbainfidh lucht féachana óg an-taitneamh as. Bígí ag faire amach do na hathruithe atá déanta ag Fíbín don script bhunúsach agus déan iad a phlé i ndiaidh an dráma. Ba chóir go mbeadh sé an-chabhrach sa rang!

Sárscoil Fíbín

Sárscoil Fíbín

Is dianchúrsa samhraidh aisteoireachta é Sárscoil Fíbín do dhaoine óga.

Níos Mó
Maoinitheoirí:
Faigh an Nuacht is Déanaí ó nuachtlitir Fíbín